Kim Kimdir?
Esed Rejiminin Cumhurbaşkanlığı Güvenlik Danışmanı: Ali Memlük
Esed Rejiminin Cumhurbaşkanlığı Güvenlik Danışmanı: Ali Memlük İskenderun’dan Şam’a göç eden Nusayri bir ailenin üyesi olan Binbaşı Ali Memlük, 1949 yılında Şam’da dünyaya gelmiştir. 1970’li yıllarda kurulan ve Esed rejiminin en güçlü istihbarat kurumu olan Hava Kuvvetleri İstihbaratının kurucu üyelerindendir. 1985-1995 döneminde Rejimin kimyasal programını denetlemek için görevlendirilmiştir. 2005 yılında Genel Güvenlik Direktörlüğü Başkanı olarak atanmıştır. Mart 2011’de Suriye’de rejim karşıtı protestoların başlamasının ardından Ali Memlük, göstericilere karşı istihbarat faaliyetlerinin, işkencelerin ve yıldırma politikasının önde gelen isimlerinden olmuştur. İşlediği savaş suçlarından dolayı Avrupa Birliği, İsviçre ve ABD tarafından yaptırım listelerine eklenmiş ve hakkında arama kararı çıkarılmıştır. 11 Ağustos 2012 tarihinde Lübnan Mahkemesi, Ali Memlük ile Lübnan’ın eski Bilgi Bakanı Michel Samaha’yı gıyaben yargılamış ve bu isimleri, önde gelen siyasi ve dini figürleri öldürme teşebbüslerinden dolayı suçlu bularak yakalama kararı çıkarmıştır. Kasım 2018’te Fransız mahkemeleri Ali Memlük’ün de aralarında bulunduğu bazı rejim yetkililerine karşı uluslararası arama ve yakalama kararı çıkarmıştır. Ancak Esed rejimi içerisindeki etki alanı ve özellikle istihbarat yapısı içindeki gücünden dolayı savaşın başlamasından günümüze kadar olan dönemde Amerika, Avrupa, İran ve bazı Arap istihbarat kurumları dahil olmak üzere küresel istihbarat servisleri ile birçok görüşme gerçekleştirmiştir. Ali Memlük’ün uluslararası görüşmeleri bağlamında Türkiye Cumhuriyeti Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı Hakan Fidan’la da Moskova’da görüştüğü bilinmektedir. Ali Memlük, Haziran 2019’ta rejimin Cumhurbaşkanı Yardımcısı olarak atanmıştır.
Türkmen Grup 2. Sahil Tümeni’nin Eski Vekil Komutanı: Velid Sohta
Türkmen Grup 2. Sahil Tümeni’nin Eski Vekil Komutanı: Velid Sohta Velid Sohta, 27. 09. 1963 yılında Lazkiye & Bayır-Bucak bölgesinde dünyaya gelmiştir. Dedesi Türk vatandaşı olan Velid Sohta’nın babası da Ahmet Sohta’dır. Velid Sohta, eski bir Şam sakini olarak, el-Midan & Seyyide Ayşe’de ikamet etmiştir. 1981 yılında lise öğrenimi bitiren Sohta, 1982 yılında Sulama Bakanlığı tarafından istihdam edildi. Ardından birçok devlet kurumunda çalışan Sohta’nın son görevi Suriye Genel İdaresi Genel Müdürlük Ofisinde müdürlüktü. 1995 yılında, Hafız el Esed döneminde Suriye rejimi, Türkmenlerin seçkinlerini, Sohta’nın iki kuzeni de dahil olmak üzere Türkiye’ye casusluk yaptıkları iddiasıyla hapse attı. O dönemde muhtelif suçlamalarla mahkum edilmek istenilen Velid Sohta, suçsuzluğunu ispat etmiş ve hakkındaki davalardan beraat etmiştir. Bu olayların ardından özel sektörde iş hayatına devam eden Sohta, Al-Wesam Technical Company’de televizyon yapımında, ardından da gayrimenkul sektöründe çalıştı. Halk ayaklanmasının savaşa dönüşmesi ile birlikte Lazkiye & Türkmen Dağı’na dönen Velid Sohta, 2. Sahil Tümeni’nde vekil komutan görevini yürüttü. Velid Sohta’nın kardeşi, Ebu Muhammed Barbaros künyeli Nizar Sohta’da 2018 yılına değin Şam’da Şam ve Golan Türkmen Tugayı’nın liderliğini yürütmüştür. Türkmen Dağı bölgesinde Esed rejimine ve destekçilerine karşı savaşan Velid Sohta, Rusya’nın müdahalesi sonrasında da 2018 yılına kadar bölgede mücadele etmiş, bölgenin çoğunlukla kaybedilmesine müteakip cepheden çekilmiş ve sivil hayatına devam etmektedir.
Suriye Milli Ordusu Sözcüsü Yusuf Hamud
Suriye Milli Ordusu Sözcüsü Yusuf Hamud Yusuf Hamud 1975 yılında İdlib’in Cebel el Zaviye bölgesinde doğdu. 1997’de Havacılık Kurumu’na bağlı Havacılık Fakültesinden L-39, Mig-21 ve Su-24 uçakları kullanma sertifikası ile mezun oldu. 2007 yılında Suriye Arab Ordusu’nda filo başkanı eğitimini tamamladı. 2012’de Binbaşı Hamud Esed rejiminden ayrıldı ve Halep çevresindeki Halep Devrimcileri Operasyon Odası’na bağlı silahlı Suriye muhalefetine katıldı. Sonraki dönemde Lazkiye’nin Türkmen ve Kürt dağlarında 101. Piyade Tümeni’nde komutan olarak görev aldı. Yusuf Hamud Fırka Hamza’ya katılıp, grubun Genelkurmaylığı’nı yaptı. ‘Irak ve Şam İslam Devleti ile Mücadele Eğit ve Donat’ programı ve Fırat Kalkanı Harekatı bağlamında, Fırka Hamza savaşçılarını DAEŞ’e karşı komuta etti. Fırka Hamza’nın genelkurmayı olarak Suriye Milli Ordusu’nun kurucu konseyinde yer aldı. Hamud Suriye Milli Ordusu’nun kurulması ile beraber ikinci kolordunun komutanı olarak seçildi. Yusuf Hamud Kasım 2018’de Suriye Milli Ordusu’nun askeri sözcüsü olarak seçildi. Sözcü olarak Suriye Milli Ordusu’nun medya ofisini Zeytin Dalı Harekatı’nda ve Barış Pınarı Harekatı’nda yönetti ve yönetmeye devam etmektedir.
Suriye’de Muhaliflere Gönüllü Eğitim Veren Askeri Organizasyon: Melhame Taktik
Melhame Taktik yapılanması 2016 yılında İdlib’de, Ebu Selman Belarusi liderliğinde kurulmuştur. Başta HTŞ olmak üzere İdlib’deki askeri grupları eğitmeyi temel alan Melhame yapılanması, bu kapsamda gruplara harp yöntemleri ve ağır silahları (RPG, Bixi, v.d) kullanma eğitimleri vermektedir. Melhame, esas olarak rejim ve Rus askerlerine karşı faaliyet yürütmektedir. Grubun liderleri 2013’de Suriye sahasına geldiği bilinmektedir. Eski Sovyet ülkelerinden gelen yabancı savaşçılardan oluştuğu öne sürülmektedir. Günümüzde Melhame Taktik bünyesindeki kişilerin sayısı net olarak bilinmemekle birlikte, 10-15 kişilik temel bir ekipten oluştuğu düşünülmektedir. Bölgede faaliyet gösteren Amerikan Blackwater gibi özel paralı askeri şirketler ile mukayese edilmektedir. Maddi gelirlerini, bağışlar ve internet üzerinden topladıkları yardımlar ile elde ettikleri bilinmektedir. İdlib ve Halep bölgelerinde askeri gruplara üst düzey eğitimler vermişlerdir. Yüzlerce kişiyi eğittikleri düşünülmektedir. Heyet Tahrir el Şam’a (HTŞ) unsurlarını eğitmelerine ve çoğu zaman söz konusu örgüt ile birlikte anılmalarına rağmen HTŞ ile örgütsel bağı yoktur. 2018’de Ketibe Guraba el-Türkistan’ın eğitimine katkı verdikleri iddia edilmektedir. 2019’un Ağustos ayında Melhame’nin lideri Ebu Selman’ın öldürülmesinin ardından Ali Şişani grubun başına geçmiştir. Kaynak:”Unknown airstrike kills elite Nusra’s squad leader in Idlib”, Al-Masdar News, https://www.almasdarnews.com/article/unknown-airstrike-kills-elite-nusras-squad-leader-idlib/, (E.T 12.03.2020) Malhama Tactical (JFS /Conquest of al-Sham Front), TRAC, https://www.trackingterrorism.org/group/malhama-tactical, (E.T 12.03.2020) “The current and future state of Caucasian groups in Syria”, Atlantic Council, https://www.atlanticcouncil.org/blogs/syriasource/the-current-state-and-future-of-caucasian-groups-in-syria (E.T 12.03.2020)
Şam ve Golan Türkmen Tugayı Kutluhan Görücü  
Şam ve Golan Türkmen Tugayı, Şam’ın güneyinde büyük savaşlara sahne olan ve Filistin göçmenlerinin de çoğunlukta olduğu Yermük kampında 2014 yılında kurulmuştur. 2014 yılında kurulan Şam ve Golan Türkmen Tugayı’nın temelini 2012 yılında oluşturulan Khair el Din Barbaros Birliği teşkil etmektedir. 2014 yılında oluşturulan grubun liderliğine Ebu Muhammed Barbaros künyeli Nizar Sohta getirildi. Nizar Sohta’nın kardeşi, Velid Sohta da 2018 yılına değin Türkmen Dağı bölgesinde faaliyet gösteren 2. Sahil Tümeni komutanının yardımcılığı görevini yürütüyordu. Yaklaşık 300 kişiden oluşan Şam ve Golan Türkmen Tugayı’nda çoğunlukla Türkmenler bulunsa da Araplar da yer almaktaydı. Şam ve Golan Türkmen Tugayı, Esed rejimine karşı uzun yıllar süren mücadelelerinde 30 savaşçısını kaybetti. Bu savaşçılar arasında Ebu Muhammed Barbaros’un oğlu ve yeğeni de bulunmaktadır. Grup, Yermük kampı, Yilda ve Babila bölgelerinde faaliyet gösterdi. Yıllarca kuşatma altında Esed rejimine karşı faaliyet gösteren grup, 2018 yılında yapılan anlaşma neticesinde tahliye edilerek İdlib’e geldi. Şam ve Golan Türkmen Tugayı, İdlib’e ve diğer bölgelere geldikten sonra tamamen dağılmış, bazı savaşçıları savaşmayı bırakırken bazıları da farklı gruplara dahil olmuştur. Bu profil, Kutluhan Görücü’nün çeşitli saha kaynakları ile yaptığı görüşmeler sonucunda hazırlanmıştır.
HTŞ Lideri: Ebu Muhammed el Culani
Ebu Muhammed el- Culani (Cevlani, Colani, Golani) adıyla bilinen iddiaya göre gerçek adı Usame el- Absi el-Vahidi, 1981’de Deyrizor’a bağlı Şuheyl kasabasında orta gelirli bir ailede dünyaya geldi. (Bu konuda Golan Tepeleri’nde bulunan El-Rafid köyünde doğduğu şeklinde farklı rivayetler de söz konusudur.) Öğretmen bir anne ve şoför bir babanın oğlu olan Culani, Şam Üniversitesi Tıp Fakültesinde eğitim almıştır. 2003’de Amerika’nın Irak’a müdahalesi sonrası, eğitimini yarıda bırakıp El-Kaide saflarında Amerika’ya karşı savaşmak için Irak’a geçmiştir. Irak’ta Ebu Musab Zerkavi’nin liderliğini yaptığı El Kaide’nin Irak koluna katılarak, dönemin El Kaide lideri Usame bin Ladin’e ve Zerkavi’ye biat ettiğini açıkça duyurmuştur. 2006’da Irak’tan Lübnan’a geçerek El Kaide’yle bağlantılı Cunduş Şam grubuna eğitim verdiği bilinmektedir. Lübnan’dan Irak’a dönen Culani’nin Amerika tarafından tutuklanıp ünlü Buka Cezaevinde 2008’e kadar hapis yattığı bilinmektedir. Serbest bırakılmasına müteakip Ebu Ömer Bağdadi liderliğindeki Irak İslam Devleti (IİD) örgütü ile çalışmaya başlamış ve örgütün önde gelen komutanları arasına girmiştir. 2011’de Suriye devrimi başladığında IİD lideri Bağdadi tarafından Suriye’ye gönderildiği bilinmektedir. Aradan bir yıl geçmeden Culani tarafından Nusra Cephesi’nin kurulduğu açıklanmıştır. 2013’de Culani, Bağdadi’nin Nusra’yı feshederek DEAŞ’ı ilan etmesi üzerine, Bağdadi’nin kararını tanımadığını ve doğrudan El Kaide Lideri Zevahiri’ye biatlı olduğunu duyurmuştur. Al Jaazera kanalına 2013 ve 2015’te mülakat veren Culani, DEAŞ’ın hilafet ilanının temelsiz olduğunu söyleyerek bunu reddetmiştir. 2016’da Nusra Cephesi’ni El Kaide’den ayrılarak örgütün adını “Şam’ın Fethi Cephesi” (ŞFC) olarak değiştirmiştir. 2017’de, ŞFC ile beraber Nureddin Zengi, Liva ul Hak, Ensaruddin Cephesi, Ceyşu’s Sünne ve Ahrar’dan ayrılan gruplar bir araya gelerek, HTŞ olarak bilinen “Heyet Tahrir el Şam” örgütünü kurmuştur. ABD, Culani’nin yerini bildiren veya yakalanmasına yardımcı olacak bilgi verenlere 10 milyon dolara kadar ödül taahhüdünde bulunmuştur.
“Kaplan” lakaplı komutan: Süheyl Hasan
1970’de Suriye’nin sahil bölgesinde Ceble şehrinde Nusayri bir ailede dünyaya gelmiştir. 1991’de Hava Harp Okulu’ndan mezun olmuştur. Ardından İran ve Rusya’da askeri eğitimler almıştır. Havva Kuvvetlerinde belli bir müddet görev yapan Hasan, Suriye savaşından önce rejimin en kritik kurumlarından Havva Kuvvetleri İstihbaratında yer almıştır. Hem istihbarat kökenli hem de Nusayri olması nedeniyle Suriye rejimi içerisinde etkili bir isim olduğu bilinmektedir. Arap Baharı’nın Suriye’ye sıçramasının ardından Suriye Ordusu’na bağlı Özel Kuvvetler birimine geçmiştir. Bir süre sonra kendi oluşturduğu özel birliğe komutanlık yapmaya başlamıştır. Hasan, 2013’te Halep’te muhaliflere karşı başarı elde etmesine müteakip Esed yanlıları arasında “El Nemer” yani “Kaplan” lakabıyla anılmaya başlamıştır. 2015’in aralık ayında “Tuğgeneral” rütbesine terfi ettiği bilinmektedir. “Kaplan” adıyla bilinen Hasan, rejimin ayaklanmayı şiddetle bastırma fikrinin ve varil bombası stratejisinin arka planındaki isim olduğu iddia edilmektedir. Bir dönem rejim tarafından DEAŞ’a karşı yürütülen taarruzların (Kuveyris Hava Üssü taarruzu) başında olduğu bilinmektedir. Süheyl Hasan’ın artan nüfuzu sebebiyle rejime bağlı bazı kurumlarda ve belli isimler arasında rahatsızlık yarattığı söylense de Esed’den sonra rejimin başına geçme ihtimali olan adam olarak görülmektedir. 2019’in ekim ayında Esed ile birlikte ilk defa aynı karede yer almıştır.  
PYD’nin Yeni Eş başkanı: Enver Müslim
Enver Fayık Müslim, 1976’da Suriye’nin Ayn el Arab şehrinde dünyaya gelmiştir. Halep Üniversitesi Hukuk Fakültesi bölümünü bitiren Müslim, 2005’te Halep Avukatlar sendikasına üye olmuştur. İlerleyen dönemde Müslim’in “Siyasi Tutukluları Savunma Komitesini” kurduğu da bilinmektedir. 11 Ocak 2011’de Suriye savaşı başlamadan önce Esed hükümeti tarafından tutuklanmış ve 2 ay sonra serbest bırakılmıştır. 2012’de PYD’nin çatı kuruluşu olarak bilinen TEV-DEM örgütlenmesinde Genel İlişkiler Komitesi altında çalışmaya başlamıştır. 2014’te Ayn el Arab Yürütme Meclisi Başkanı olarak seçilmiştir. Eylül 2015’te dönemin PYD Eş Başkanı Asya Osman ile birlikte dönemin Kremlin Ortadoğu Özel Temsilcisi Mihail Bogdanov ile görüşmüştür. 2019’da Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi, Fırat Bölgesi Eş Başkanlığı görevine getirilmiştir. PYD’nin 24-25 Şubat tarihlerinde gerçekleştirilen 8. Olağan Kongresi’nde Ayşe Hiso ile birlikte eş başkan olarak seçilmiştir.
PYD’nin Yeni Eş başkanı: Ayşe Hiso
Ayşe Hiso, 1978’te Suriye’nin Halep eyaletine bağlı Afrin kentinde doğmuştur. İlk ve orta öğretimini Halep’te tamamlamıştır. PKK/KCK’nin dağ kadrosu ile yakın ilişkilere sahip olduğu bilinen Ayşe Hiso’nun örgüte katılım sağladığı tarih hakkında net bir bilgi bulunmamaktadır. 90’lı yıllarda Irak’ın Zap bölgesinde Türk Silahlı Kuvvetleri ile PKK arasında çıkan çatışmalarda kendisi ile aynı ismi taşıyan bir akrabasının öldüğü ifade edilmektedir. 2004 yılında Suriye’de Haseke eyaletinin Kamışlı kentinde kurulan ve “Yekitiya Star” adı verilen kadın örgütlenmelerinde 6 yıl faaliyet yürüttüğü bilinmektedir. Bu örgütlenmenin adı ilerleyen yıllarda “Kongre Star” olarak değiştirilmiştir. Hiso, bu yapılanmada da görev almıştır. Suriye savaşının ortaya çıkmasıyla birlikte Suriye’ye geri dönen Hiso, TEV-DEM örgütlenmesinin yönetim kurulu üyeliğinde bulunmuş ve bu örgütlenmenin kadın yapılanmasının başkanlığını yapmıştır. Ayşe Hiso, 27-28 Eylül 2017 tarihinde Rimelan kasabasında gerçekleştirilen PYD’nin 7. Kongresinde Salih Müslim ve Asya Abdullah’ın yerine Şahoz Hasan ile birlikte eş başkan seçilmiştir. PYD Eş Başkanlığına seçildikten sonra basına demeç veren Hiso, Abdullah Öcalan’a atıfta bulunarak gerçekleştirdikleri direnişi “Kadın Özgürlük Mücadelesi” olarak görerek, kadın kimliğini vurgulamıştır. Şahoz Hasan’a göre daha pasif bir etkinlik gösteren Ayşe Hiso’nun, geçmiş örgütsel bağları, PKK/PYD ile SDG’nin organik bağını gözler önüne seriyor. Hiso, PYD’nin 24-25 Şubat tarihlerinde gerçekleştirilen 8. Olağan Kongresi’nde 2. kez eş başkan olarak seçilmiştir.  
Suriye Geçici Hükümeti Yerel İdare ve Kamu Hizmetleri Bakanı Mühendis Muhammed Said Süleyman
Suriye Geçici Hükümeti Yerel İdare ve Kamu Hizmetleri Bakanı Mühendis Muhammed Said Süleyman